Bebeklikte İlk İlişki: Bağlanma ve Bağlanma Türleri

ekran-resmi-2016-09-28-15-29-30

Bağlanma, bebek ile ona ilk bakım veren kişi arasında oluşan bağdır. Temel yani birincil bağlanma ise anne ile gerçekleşir. Bağlanma, çocuğun ileriki yaşamındaki psikososyal gelişimi için de oldukça önemlidir. Ayrıca, ileride insanlarla olan iletişimini de büyük ölçüde etkilemekte ve şekillendirmektedir.

Bağlanmanın oluşabilmesi için, annenin çocuğa sıcak ve güvenilir bir ortam yaratması gereklidir. Anne ile bebek arasındaki ilişki ne kadar kaliteli olursa, bağlanma ilişkisi de o kadar kaliteli olur. Bu açıdan, annenin bebeğine ‘’güven duygusu’’nu sağlaması gereklidir. Bebek, annesinin ona besin ve duygusal bakım vereceğine güvenmelidir. Destekleyici bir anne ya da temel bakım veren kişi, bebeğinin dış dünyayı keşfetmesine yardımcı olur.

Bağlanma Türleri

ekran-resmi-2016-09-28-15-33-15

1-Güvenli Bağlanma:

Bu bağlanma türünde, çocuğun temel bakım verendenayrıldığını varsaydığımız bir durumda, çocuk bağlandığı kişiden ayrıldığında huzursuzluk gösterir, kişi döndüğünde ise neşelenir ve olumlu karşılar çünkü yetişkinin döneceğine dair güveni vardır. Güvenli bağlanmış çocukların, birincil bakım verenleri çocuklar ile daha çok oyun oynadıkları, çocukların ihtiyaçlarına çabuk cevap verdikleri ve güvensiz bağlanmış çocuklara göre çocuklarına daha duyarlı oldukları belirlenmiştir. Burda önemli nokta,çocuk ile kaliteli zaman geçirmektir ve çocuğun hem fiziksel hem duygusal temel ihtiyaçlarına geç kalmadan cevap vermektir. Güvenli bağlanan çocuklar, ileriki hayatlarında daha uzun ve güven temelli romantik ilişkiler yaşayabilir, özgüvenlerinin daha yüksek olur,sosyal ilişkilerinin kuvvetli olur, duygularını ve düşüncelerini insanlarda paylaşmakta daha rahat olurlar.

2-Kaygılı Kararsız Bağlanma

Kaygılı-Karasız bağlanmış çocuklar, bağlandıkları kişiden ayrıldıklarında çok huzursuzlaşır, stres olur. Bağlandıkları kişi odaya geri döndüğünde ise bu olumsuz duyguları hafiflemez, sakinleşmede güçlük yaşarlar. Kaygılı-Karasız Bağlanmış çocukların, birincil bakım veren kişisi istikrarsız bir şekilde çocuğun ihtiyaçlarını karşılar. Çocuk zaman zaman yetişkine ulaşabilirken bazı zamanlarda kişi meşgul olur ve çocuk ile ilgilenmez. Bu noktada temel bakım verenin çocuğa cevapları, davranışları, geri dönüşleri tutarlı olmalıdır. Kaygılı-Kararsız Bağlanmış çocuklar ilerleyen yaşlarında, başkalarına aşırı bağımlı, başkalarına tutan bir yapıda olurlar. Ayrıca,yetişkinlik hayatlarında başka kişilere yaklaşmada tedirgin olur, duygularının karşılıklı olmaması onları çok endişelendirir. Bu kişiler romantik ilişkilerinde sıkça ilişkinin soğuk ve uzak olması nedeni ile ayrılıklar yaşarlar.

3-Kaçıngan Bağlanma

Kaçıngan Bağlanmış çocuklar, bakım veren kişiyi yok sayma eğilimindedirler. Bakım veren kişi ile yabancı birini seçme şansı sunulduğunda hiç bir tercih belirtmezler. Kaçıngan Bağlanmış çocuğun, bakım veren kişiyi yok sayması özellikle, yetişkinin odadan çıkıp geri döndüğünde gerçekleşir. Kaçıngan Bağlanmış çocuklar, bakım veren kişiler tarafından istismar edilmiş (duygusal, fiziksel vb.) olabilmekte veya ihtiyaçları göz ardı edilmiş olabilmektedir. Bu ihtiyaçlar tabii ki sadece fiziksel ihtiyaçlar değildir; ilişki kurmaya yönelik temas, birlikte vakit geçirme gibi duygusal-sosyal ihtiyaçları da kapsar. Çocuk, bakım veren kişinin tepkilerine karşı dirençli olduğunu  ve onu cezalandırdığını düşündüğünden ilerleyen yaşlarında yardım-destek isteme davranışını göstermekten kaçınırlar. Kaçıngan Bağlanmış çocuklar, yetişkinlik hayatlarında yakın ilişki kurmakta bir hayli zorlanırlar. İlişkilerine duygusal yatırım yapmaktan kaçınır ve ayrılık olduğunda olumsuz duyguları çok az hissederler. Ayrıca yakınlarını zor zamanlarında tam anlamıyla desteklemekte, duygularını  ve düşüncelerini partnerine ifade etmede güçlük yaşarlar.

4-Karışık Bağlanma

Bu gruptaki çocuklar genellikle kafa karışmış gibi davranışlar sergiler. Hareketleri tepkileri karışıktır. Hem kaçınır hem de direnç gösterir. Araştırmacılar belirli bir bağlanma türüne sahip olmayan çocukların, bakım veren kişilerin hem huzur hem de korku duygusunu karışık olarak ilettiğinden bahseder. Buna bağlı olarak çocuğun hem bakım veren kişiden korkması ama aynı zamanda onu sakinleştirmesi karışık bağlanmaya neden olabilir.

Güvenli Bağlanma İçin Öneriler

Bağlanma süreci doğal olarak siz bebeğinizle ilgilendiğiniz zaman içinde oluşur fakat bu her zaman kolay ve stressiz bir süreç değildir. Bu süreçte kararsız, korkmuş ve bağlantısız hissetmeniz normaldir. Yine de, güvenli bir bağlantı oluşturmak için yapabilecekleriniz bulunmaktadır.

  • Bebeğinizin çıkardığı sesleri tanımaya çalışın. Örneğin, “ben acıktım” anlamına gelen ses çok kısa ve kısık sesli bir ağlama olabilir.
  • Bebeğinizin yüz ifadelerini ve beden hareketlerini izleyin. Örneğin, bebeğiniz sizin sesinize göre, üşüdüğünü belirtmek için ya da kucağa alınmak istediği için vücudunu hareket ettirebilir.
  • Bebeğinizin hoşlandığı dokunuşları bulmaya çalışın. Çünkü her bir dokunuşla bebeğiniz yeni bir şeyler öğrenmektedir. Dokunuşunuz ne kadar yumuşak olursa, bebeğiniz dünyayı o kadar rahat bir yer olarak algılayacaktır.
  • Bebeğinizin hoşlandığı tarzdaki hareketleri, sesleri ve çevreyi bulmaya çalışın. Bazı bebekler sallama ya da ileri geri yürüme gibi hareketlerle rahatlarken diğerleri müziğe ya da çevre değişimine cevap verirler.

Yorumlar

PAYLAŞ